کپسول بیوورسال چیست؟
آتش سوزی ها همیشه به صورت غیرمنتظره رخ می دهند. تنها چند ثانیه کافی است تا یک حادثه کوچک به فاجعه ای بزرگ تبدیل شود. در چنین شرایطی، داشتن ابزار مناسب برای مقابله با آتش نه تنها یک انتخاب، بلکه یک ضرورت حیاتی است. اما آیا همه کپسول های آتش نشانی مثل هم هستند؟ قطعاً خیر! کپسول های آتش نشانی نمونه و مدل های مختلفی دارد که کپسول بیوورسال یکی از بهترین مدل ها است.
اما کپسول بیوورسال چیست؟ چه تفاوتی با کپسول های دیگر دارد؟ چرا بسیاری از سازمان ها، شرکت ها و حتی خانه های مدرن، به جای کپسول های قدیمی تر، به سراغ بیوورسال می روند؟
کپسول بیوورسال چه کپسولی است؟
کپسول بیوورسال نوعی کپسول آتش نشانی چندمنظوره که با استفاده از یک مایع مخصوص به نام بیوورسال (Bioverzal) طراحی شده است. این ماده پیشرفته قابلیت اطفای انواع آتشسوزی را دارد و به دلیل فرمول خاص خود، عملکردی سریع، تمیز و نسبتاً ایمن برای محیط زیست ارائه می کند. اما برخلاف تصور برخی افراد، برای آتشسوزی های ناشی از برق فعال (ولتاژ بالا) توصیه نمی شود و باید با احتیاط استفاده شود.
تفاوت بیوورسال با کپسول های معمولی
بیشتر کپسول های آتش نشانی معمولی فقط برای دسته های خاصی از آتش قابل استفاده هستند. برای مثال، کپسول پودری برای آتش کلاس A، B و C خوب است، اما گرد و غبار زیادی ایجاد می کند و ممکن است به تجهیزات حساس آسیب برساند. در مقابل، بیوورسال با ترکیب مایع خاص خود، برای خاموش کردن آتش ناشی از موارد زیر مناسب است:
- مواد جامد (چوب، کاغذ، پارچه و…)
- مایعات قابل اشتعال (بنزین، روغن، الکل و…)
- گازها
- چربی های پخت و پز
- برخی فلزات سبک
امـــا باید توجه کنید، بیوورسال برای آتشسوزی های ناشی از تجهیزات برقی دارای جریان برق توصیه نمی شود. اگر برق قطع نشده باشد، خطر برقگرفتگی یا آسیب به تجهیزات الکتریکی وجود دارد.
ترکیب اصلی کپسول بیوورسال چیست؟
ماده فعال در این کپسول، ترکیبی از آب و مواد شوینده خاص و عوامل پایدارکننده است که به صورت یک امولسیون زیست تخریب پذیر عمل می کند. این ترکیب پس از پاشش روی سطح آتش، باعث کاهش دمای آن و پوشش دهی کامل می شود که به خاموش شدن سریعتر آتش کمک می کند.
- دما را بهسرعت کاهش می دهد
- سطح ماده سوختنی را خنک و ایزوله می کند
- مانع از بازگشت شعله می شود
- و بدون باقی گذاشتن رسوب یا خسارت جدی، آتش را مهار می کند.
ویژگی کپسول بیوورسال
کپسول بیوورسال به عنوان یک خاموش کننده نسل جدید، مزایای قابلتوجهی نسبت به خاموشکننده های سنتی دارد. این مزایا در عملکرد فنی و در کاربرد روزمره دیده می شوند و باعث شده این نوع کپسول ها در محیط حساس یا پرخطر، مانند بیمارستان ها، آشپزخانه های صنعتی، دیتا سنتر و خودروها محبوب شوند.
قابلیت اطفای چند منظوره
برخلاف خاموشکننده های معمولی که هرکدام برای کلاس خاصی از آتش کاربرد دارند، کپسول بیوورسال می تواند انواع مختلفی از آتش سوزی را خاموش کند، از جمله:
- آتش کلاس A: مواد جامد مثل چوب و کاغذ
- آتش کلاس B: مایعات قابل اشتعال
- آتش کلاس C: گازهای قابل اشتعال
- آتش کلاس F: روغنها و چربیهای آشپزخانه
- آتش کلاس D(در برخی مدل ها): فلزات سبک
پسماند کم و بدون آسیب به تجهیزات
برخلاف کپسول پودری یا CO2 که ممکن است باعث آسیب یا خرابی تجهیزات حساس شوند، ماده بیوورسال:
- بدون ایجاد گرد و غبار یا خورندگی است.
- نیازی به تمیزکاری سنگین ندارد.
- برای محیط بسته یا دارای تجهیزات ظریف مانند آزمایشگاه، دیتاسنتر یا اتاق های کنترلی گزینه عالی است.
سازگار با محیط زیست
ماده بیوورسال زیست تخریب پذیر است و بر پایه آب و سورفکتانت غیرسمی ساخته شده که این ویژگی آن را به گزینه ای ایده آل برای مراکز بهداشتی، غذایی و محیط زیست تبدیل می کند.
ایمنی بالا برای کاربر
به دلیل عملکرد سردکنندگی سریع و مهار مؤثر شعله ها، احتمال بازگشت آتش بسیار کمتر است.
- در هنگام استفاده دود یا گاز سمی تولید نمی شود.
- در صورت تماس با پوست یا محیط، آسیب کمتری نسبت به مواد شیمیایی تند دارد.
- برای آموزش های اولیه کاربران، کار با این کپسول ساده تر است.
صرفه جویی در زمان و منابع
در بسیاری موارد، کپسول بیوورسال سریعتر از سایر خاموش کننده ها عمل می کند. به دلیل عملکرد مؤثر و کم مصرف، با مقدار کمتری از ماده می توان حجم وسیعی از آتش را کنترل کرد.
کاربرد کپسول بیوورسال در فضای مختلف
یکی از مزایای کلیدی کپسول بیوورسال، تنوع در کاربرد آن است. این خاموش کننده به دلیل عملکرد چندمنظوره، ایمنی بالا و سازگاری با محیط زیست، در بسیاری از صنایع مورد استفاده قرار می گیرد.
مراکز درمانی و بیمارستان ها
در بیمارستان ها، حفظ تجهیزات الکترونیکی و جلوگیری از آلودگی محیط اهمیت بالایی دارد. کپسول بیوورسال با داشتن پسماند کم و غیرسمی، گزینه ای مناسب است:
- قابل استفاده در اتاق های عمل، آزمایشگاه ها و بخش ICU
- عدم ایجاد گرد و غبار یا آسیب به دستگاه های حساس
- جلوگیری از پخش آلودگی و بیماری های ثانویه
آشپزخانه های صنعتی و رستوران
در محیطی که احتمال آتش سوزی ناشی از روغن و چربی بالا است (کلاس F) خاموش کننده های معمول ممکن است ناکارآمد باشند. اما کپسول بیوورسال:
- توانایی خاموشکردن سریع شعله های روغن داغ را دارد.
- مانع از پاشش روغن یا گسترش شعله ها می شود.
- گزینه ای ایمن نسبت به پودر یا آب است.
خودرو و وسایل نقلیه
در خودروها، ترکیب سوخت، روغن و تجهیزات الکترونیکی به خاموش کننده ای ایمن و کمخطر لازم دارد که کپسول بیوورسال برای خودروهای سواری، کامیون، اتوبوس، آمبولانس و خودروهای برقی ایده آل است.
- بدون آسیب به قطعات فنی یا رنگ خودرو
- بدون خوردگی یا ته نشینی پس از استفاده
دیتاسنترها و اتاق سرور
خاموش کننده های پودری یا CO₂ می توانند به شدت به تجهیزات شبکه و آی تی آسیب بزنند اما کپسول بیوورسال دقیقا برعکس است:
- بدون ایجاد گرد و غبار یا رسانایی
- ایمن برای استفاده در کنار سرورها و تجهیزات پردازشی
- بدون قطعی سیستم یا از کار افتادگی اطلاعات
صنایع و کارگاه ها
در صنایع، خطر آتش سوزی ناشی از مواد مختلف (سوخت، گاز، جامدات و…) وجود دارد. مزایای بیوورسال در این فضاها را می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- خاموش کردن طیف وسیعی از آتش ها با یک کپسول
- کاهش زمان واکنش اضطراری
- عدم نیاز به چند مدل خاموش کننده مختلف
منازل و فضاهای عمومی
برای استفاده خانگی، مهمترین فاکتورها ایمنی، سهولت استفاده و بی خطر بودن برای کودکان و سالمندان است. ویژگی های کلیدی:
- عملکرد سریع حتی برای افراد غیرمتخصص
- بدون انتشار گاز سمی یا بوی تند
- قابل استفاده برای آتش سوزی های کوچک در آشپزخانه، اتاق، حیاط و…
بیوورسال از چه ترکیباتی تشکیل شده است؟
بیوورسال یک ماده امولسیفایر زیست پایه است که از ترکیبات کاملاً غیرسمی، تجزیه پذیر و پایدار ساخته شده که این ماده معمولاً شامل:
- ماده پایه آبی (Water-based)
- امولسیفایرهای زیستی و گیاهی
- ترکیبات تثبیت کننده pH و ضدخوردگی
- عوامل کف زا (Foaming agents)
عملکرد بیوورسال در برابر آتش چگونه است؟
بیوورسال برخلاف خاموش کننده های معمولی عملکردی چندگانه دارد و مکانیسم خاموش کردن آن شامل سه مرحله است:
- خنک سازی
ماده پایه آبی دمای محل را کاهش میدهد و مانع از شعلهور شدن مجدد میشود.
- جداکردن اکسیژن
با ایجاد لایه ای کف مانند، تماس اکسیژن با سوخت را قطع می کند.
- امولسیفای کردن سوخت
ترکیب بیوورسال سوخت مایع یا روغنی را به قطرات کوچکتر و غیرقابل اشتعال تبدیل می کند که دیگر توان شعله ور شدن ندارند.
معایب و محدودیت های کپسول بیوورسال
- عدم استفاده برای آتش سوزی های الکتریکی فعال، چون بیوورسال پایه آبی دارد، نمی توان آن را در حین جریان برق استفاده کرد.
- قیمت بالاتر نسبت به برخی خاموش کننده های سنتی، به دلیل فناوری و ترکیبات خاص، ممکن است قیمت اولیه بالاتری نسبت به پودر خشک یا CO₂ داشته باشد.
- لزوم تعویض دوره ای یا بازبینی تخصصی، اگرچه ماندگاری خوبی دارد، اما همچنان نیاز به بازرسی های دوره ای دارد تا از سلامت ماده اطمینان حاصل شود.
در مجموع، مزایای کپسول بیوورسال نسبت به محدودیت های آن بسیار زیاد است و در محیط های حساس یا چندمنظوره، یک انتخاب هوشمندانه است.
انواع کپسول آتش نشانی بیوورسال
اگرچه ماده خاموشکننده اصلی در همه این کپسولها بیوورسال هست، اما ترکیب اون با سایر مواد باعث شده انواع مختلفی برای شرایط و محیطهای خاص تولید بشه. در ادامه انواع کپسول آتشنشانی بیوورسال رو بررسی میکنیم:
| نوع کپسول بیوورسال | ترکیب اصلی | مناسب برای | ویژگی ها و کاربرد |
| بیوورسال پودری | بیوورسال + پودر خشک | کلاس A، B، C | قدرت خاموش کنندگی بالا در آتش سوزی های متنوع
ممکن است برای تجهیزات الکترونیکی مناسب نباشد. |
| بیوورسال CO₂ | بیوورسال + دی اکسید کربن | آتش سوزی های برقی | بدون آسیب به تجهیزات الکترونیکی
بدون باقی مانده مناسب برای اتاق سرور، تابلو برق و… |
| بیوورسال آب و گلیسیرین | بیوورسال + آب و گلیسیرین | کلاس A، B، F | عملکرد عالی در آتش سوزی های چربی و مایعات قابل اشتعال
مناسب برای آشپزخانه ها |
| بیوورسال فوم | بیوورسال + کف (foam) | کلاس A، B | گسترش سریع روی سطح
مانع بازگشت شعله برای سوخت های مایع عالی است |
| بیوورسال شیمیایی خاص | بیوورسال با افزودنی های خاص | شرایط ویژه یا صنعتی خاص | قابل سفارشی سازی برای کاربردهای صنعتی، پالایشگاه ها یا صنایع خاص |
نکات مهم در خرید کپسول بیوورسال
در زمان خرید کپسول بیوورسال، توجه به چند نکته کلیدی می تواند از نظر ایمنی در وضعیت خوبی قرار بگیرید و همچنین هزینه شما به درستی صرف شود:
انتخاب حجم مناسب
کپسول های بیوورسال در حجم های مختلفی عرضه می شوند که می توانید متناسب با فضای مورد نظر خود بهترین حجم را انتخاب کنید.
خرید از برند معتبر
حتماً از فروشگاه هایی خرید کنید که دارای شناسه شرکت تولید کننده معتبر باشد.
بررسی استانداردها و گواهینامه
کپسول باید دارای تاییدیه های بین المللی مثل CE، ISO، UL و تاییدیه سازمان آتش نشانی باشد. همچنین در ایران، نشان استاندارد ملی الزامی است.
توجه به تاریخ انقضا و فشار
روی بدنه کپسول تاریخ تولید و انقضا درج شده است که اگر کپسول تاریخ گذشته باشد یا فشارسنج خارج از محدوده سبز باشد، لازم است تعویض یا سرویس شود.
مراحل خاموش کردن آتش با کپسول بیوورسال
استفاده از کپسول آتش نشانی بیوورسال نیاز به دقت و رعایت چند مرحله ساده اما مهم دارد.
- پیش از هر چیز آرامش خود را حفظ کنید.
- پلمپ کپسول را باز کرده و شیلنگ یا نازل را به سمت آتش بگیرید.
- از فاصله ای مناسب، ماده بیوورسال را روی منبع آتش بپاشید.
- زمانی که شعله ها ضعیفتر شدند، به آتش نزدیکتر شوید تا فرآیند اطفا به طور کامل انجام شود.
روش اطفا گروه های مختلف آتش با کپسول بیوورسال
-
جامدات قابل اشتعال (چوب، کاغذ، پارچه): بیوورسال روی سطح سوخت لایهای ایجاد میکند که اکسیژن را قطع میکند و با تولید بخار، حرارت را کاهش میدهد و شعلهها سریع خاموش میشوند.
-
مایعات قابل اشتعال (نفت، بنزین، روغن): یک پوشش محافظ روی مایع تشکیل میشود، اکسیژن را مسدود کرده و با خنک کردن شعلهها، آتش را به سرعت مهار میکند.
-
گازهای قابل اشتعال: بیوورسال با قطع واکنشهای زنجیرهای و محصور کردن شعلهها، آتش گازی را به راحتی خاموش میکند.
-
برق و تجهیزات الکتریکی: ابتدا برق را قطع کنید. برای این نوع حریق، بهترین گزینه کپسول CO₂ است. استفاده از بیوورسال ممکن است به تجهیزات آسیب بزند.
-
مواد خوراکی و چربیها (آتش آشپزخانه): بیوورسال بدون پاشش روغن یا خطر بازگشت شعله، آتش چربی را به سرعت خاموش میکند.
-
فلزات قابل اشتعال: روش اطفا مشابه سایر گروهها است؛ ماده بیوورسال به طور خودکار شعله را مهار میکند.
خاموش کردن مواد جامد قابل اشتعال
بیوورسال با تشکیل یک لایه پوششی روی سطح سوخت، مانع رسیدن اکسیژن به آتش می شود. همچنین با تبخیر شدن و تولید بخار آب، دمای شعله را کم کرده و فرایند خاموش کردن آتش را سریع تر می کند. این ترکیب باعث خنک شدن منطقه و جلوگیری از گسترش دوباره آتش می شود.
خاموش کردن مایعات قابل اشتعال
در این حالت، ماده بیوورسال یک لایه عایق روی سطح مایع آتشگرفته ایجاد می کند. ترکیبات فعال موجود در آن مانع تماس اکسیژن با مایع می شوند. ویژگی خنک کنندگی قوی این کپسول نیز باعث کاهش حرارت و مهار مؤثر شعله ها می شود.
خاموش کردن گازهای قابل اشتعال
برای خاموش کردن گازهای اشتعال پذیر، بیوورسال با قطع واکنش های زنجیره ای سوختن، شعله را مهار می کند. مولکول های فعال موجود در این ماده، گاز شعله ور را در یک لایه ایزوله محصور کرده و اجازه گسترش آتش را نمی دهند.
خاموش کردن آتش سوزی برق و تجهیزات الکتریکی
بیوورسال گزینه مناسبی برای اطفای حریق الکتریکی نیست. برای این نوع حریق بهتر است از کپسول های CO₂ استفاده شود، چرا که بیوورسال به دلیل خاصیت رسانایی ممکن است به تجهیزات آسیب بزند یا خطر برقگرفتگی ایجاد کند.
خاموش کردن آتش سوزی مواد خوراکی
در آتش سوزی های مربوط به روغن و چربی خوراکی، بیوورسال بهگونه ای طراحی شده که با ایجاد یک پوشش یکنواخت و سریع، مانع پخش شدن روغن داغ و آتش گرفتن مجدد آن می شود.
خاموش کردن فلزات قابل اشتعال
کپسول بیوورسال توانایی خاموش کردن حریق ناشی از فلزات قابل اشتعال را نیز دارد.
در این حالت تنها کافی است مانند سایر موارد، ماده را به طور یکنواخت روی سطح بریزید؛ ادامه فرآیند اطفا توسط ترکیب فعال کپسول انجام خواهد شد.
مناطق خدمت دهی شارژ کپسول آتش نشانی HSE فارس
اگر در یکی از مناطق تهران سکونت دارید یا محل کار شما در این منطقه است، نگران نباشید. مجموعه HSE فارس در سراسر استان تهران و کرج آماده خدمت رسانی است. ما مناطق مختلف تهران را نیز به طور کامل پوشش می دهیم و در هر نقطه ای که باشید، آماده ارائه خدمات سریع، ایمن و با کیفیت هستیم:
🔸 شارژ کپسول آتش نشانی در غرب تهران؛ اگر در مناطق غربی مانند صادقیه، جنت آباد یا شهران حضور دارید، می توانید از خدمات تخصصی ما با حمل و نقل رایگان استفاده کنید.
🔸 شارژ کپسول آتش نشانی در شرق تهران؛ ساکنان مناطق شرقی مثل تهرانپارس، نارمک و پیروزی نیز تنها با یک تماس، خدمات ایمن و فوری HSE فارس را دریافت خواهند کرد.
🔸 شارژ کپسول آتش نشانی در شمال تهران؛ در محله هایی مانند تجریش، نیاوران یا ولنجک هستید؟ ما خدمات خود را با کیفیت و سرعت بالا در این مناطق نیز ارائه می کنیم.
🔸 شارژ کپسول آتش نشانی در جنوب تهران؛ برای ساکنان جنوب تهران مانند نازیآباد، خزانه یا شوش، تیم ما با سرعت بالا و قیمت مناسب در محل حضور خواهد یافت.
سوالات متداول
کپسول بیوورسال چیست؟
کپسول بیوورسال یک خاموشکننده چندمنظوره است که با مادهای زیستتخریبپذیر کار میکند و میتواند انواع آتشها مثل چوب، مایعات، گاز و چربی را خاموش کند.
کپسول بیوورسال چه تفاوتی با کپسولهای دیگر دارد؟
تفاوت اصلی آن با کپسولهای قدیمی، پسماند کم، ایمنی بیشتر و سازگاری با محیط زیست است.
آیا میتوان از کپسول بیوورسال برای آتش ناشی از برقی استفاده کرد؟
خیر، بیوورسال پایه آبی دارد و برای آتشهای برقی فعال مناسب نیست. برای این نوع حریق بهتر است از کپسول CO₂ استفاده شود.
آیا افراد غیرمتخصص هم می توانند از کپسول بیوورسال استفاده کنند؟
بله، این کپسول طراحی ساده و ایمنی دارد و میتوان با رعایت چند مرحله ساده، آتش را به راحتی خاموش کرد.
کلام آخر
کپسول بیوورسال چیست؟ بیوورسال یک ابزار ایمنی چندمنظوره و کاربردی برای مقابله با انواع مختلف آتش سوزی ها است. با توجه به تنوع مدل ها و ترکیبات مختلفی که دارد، می تواند در فضای مختلفی همچون منازل، دفاتر کاری، کارگاه ها و حتی صنایع بزرگ مورد استفاده قرار گیرد.
دریافت خدمات و شارژ کپسول اتش نشانی در مجموعه HSE فارس این تضمین را به شما می دهد که:
✅ حمل و نقل رایگان کپسول از محل شما
✅ استفاده از پودرهای استاندارد و تایید شده (هدف و سپیکو)
✅ بیمه مسئولیت رایگان یک ساله برای هر کپسول
✅ آموزش رایگان استفاده از کپسول برای ساکنین یا پرسنل
✅ تولید ویدیو اختصاصی از فرآیند شارژ برای شفافیت کامل
✅ نصب برچسب تاریخ شارژ، کارت دستورالعمل و کلاس حریق
✅ تست نشتی، آب بندی اصولی و پلمپ استاندارد
🎁 هدیه ویژه: شارژ رایگان کپسول خودرو پرسنل شما (کپسول یک کیلویی جزو خدمات رایگان نیست)





دیدگاهتان را بنویسید
می خواهید در گفت و گو شرکت کنید؟خیالتان راحت باشد :)